Với mình, mọi ơn gọi đều bắt đầu từ ơn gọi gia đình. Và trước khi mình sống ơn gọi dâng hiến, mình sống ơn gọi gia đình, mình sống ơn gọi làm con, làm cháu, làm em, là một thành viên trong gia đình. Mình sống ơn gọi gia đình lâu hơn mình sống ơn gọi dâng hiến, và mình nghĩ mình sẽ sống ơn gọi gia đình theo một cách rất riêng đến hết cuộc đời mình. Vì vậy, mình hiểu, gia đình đặt nền tảng cho cuộc đời một người như thế nào, và một nền móng khiếm khuyết, sẽ khiến một người phải loay hoay nhiều tới như thế nào trong hành trình trưởng thành của bản thân.
Gia đình vừa là quà tặng, vừa là một hành trình đi cùng nhau.
1. Lớn lên cùng nhau. Mình ý thức được gia đình mình lớn lên cùng nhau là ngày chị mình ẵm con về nhà ở cữ từ bệnh viện, khi cháu mình khóc, chị mình dỗ “ơi mẹ đây, mẹ đây”. Trong tích tắc đó, mình nhận ra, chị mình trở thành mẹ của ai đó, chị mình “lên chức”. Chúng ta đều sẽ lớn lên, và già đi theo thời gian, đó là quy luật không thể thay đổi. Nhưng đôi khi chúng ta từ chối chấp nhận thực tại này, từ chối ba mẹ đã già, chân mẹ sẽ đau khi đứng lâu, ba sẽ bị mất ngủ, tóc chị mình sẽ bạc, mình bắt đầu quên trước quên sau…Đôi khi, chúng ta đòi hỏi người thân, cứ mãi như ngày ta còn nhỏ. Ta không chấp nhận rằng trong lúc ta phấn đấu để trở nên giỏi giang trong lĩnh vực của mình, thì anh, chị, em trong gia đình cũng tài giỏi trong lĩnh vực của họ. Ta không chấp nhận rằng khi ta xông pha ngoài đường, thì ba mẹ cũng bị thời gian bào mòn. Chấp nhận mọi thứ đều thay đổi, cho mình một cái nhìn biết ơn, và trân nhận giá trị của những người thân trong gia đình, và cũng là cho họ không gian để được lớn lên.
2. Những điều nhỏ nhặt. Có người nói, không ai chia tay nhau vì một cú nổ thật to, nhưng người ta chia tay nhau vì nhiều vết nứt nho nhỏ gộp lại. Mình nghĩ điều này đúng không chỉ trong mối quan hệ tình cảm, nhưng đúng cho mọi mối quan hệ. Việc quá ngần ngại để thẳng thắn chia sẻ với nhau những điều bất đồng nho nhỏ “không đáng” sẽ dẫn đến một sự im lặng, phớt lờ đáng sợ về sau: không thèm nói tới, muốn sao cũng được, kệ. Người ta có thể “té sấp mặt vào tình yêu” (fall in love) bằng một ánh nhìn, bằng một cú đụng “nóng bỏng” ban đầu, nhưng người ta không thể ngày nào cũng đốt cháy nhau hừng hực. Những quan tâm nho nhỏ trong cuộc sống hàng ngày mới là chất keo giữ được nhau. Những dịp ít ỏi về thăm gia đình, mình vui thật sự khi thấy những cử chỉ nhỏ ba mẹ dành cho nhau, ví dụ ba sẽ nắm tay mẹ băng qua đường, nhưng vừa qua được bên kia đường sẽ thả tay mẹ ra; mẹ sẽ nhớ món ba nói ba thèm ngày hôm trước để đi chợ mua và nấu vào ngày hôm sau; U70 nhưng ba mẹ vẫn xưng “anh-em”… những chi tiết nho nhỏ, vụn vặt trong cuộc sống hằng ngày, sẽ là điều gắn kết nhau. Mình tin vậy.
3. Bữa cơm gia đình. Có một khoảng thời gian, gia đình mình đánh mất không gian ăn cơm cùng nhau. Đó là thời gian mẹ mình đi chăm bà ngoại ở xa, các chị có gia đình riêng, mình bắt đầu đi làm. Đó là khoảng thời gian hối tiếc trong đời mình. Càng lớn, càng xa gia đình, mình càng hiểu mình đánh mất điều gì. Với mình, bàn cơm gia đình là ngôi trường dạy làm người đầu đời. Ở đó, ông nội dạy ngồi ăn cho đàng hoàng; ba dạy đợi người lớn bắt đầu trước; mẹ dạy ăn trông nồi, ngồi trong hướng…những điều vụn vặt, nhưng là cả một nền tảng nhân bản đến từ bàn cơm gia đình. Bàn cơm gia đình là nơi mình học được cách lắng nghe, và cách bày tỏ. Sau này đi xa, thỉnh thoảng mình lại lẩm nhẩm bài thơ của Phạm Hữu Nam: “Giang hồ ta chỉ giang hồ vặt, nghe tiếng cơm sôi cũng nhớ nhà”. Bữa cơm gia đình là điểm neo trong tâm hồn. Ước gì mỗi đứa trẻ lớn lên đều có những bữa cơm gia đình để nhớ về.
4. Giao ước. Mình không trực tiếp bước vào giao ước hôn nhân, mình cũng không có nhiều kinh nghiệm về mục vụ gia đình, nhưng mình nhìn hôn nhân ở góc độ giao ước. Mình thấy ai đó bước vào giao ước hôn nhân đều đáng trân trọng và mong rằng họ đủ yêu thương, can đảm, và trung thành với giao ước mà họ đã lập. Có một sơ 93 tuổi từng nói: những vất vả của công việc tông đồ bên ngoài không chí mạng cho bằng đời sống chung, sống chung đôi khi nặng nề hơn nhiều. Điều đó có lẽ cũng đúng với hôn nhân. Đi làm u đầu mẻ trán có lẽ không mệt mỏi cho bằng một đời sống chung không hòa hợp. Không ai thật sự sẵn sàng cho giao ước hôn nhân. Nhưng điều quan trọng là họ có sẵn sàng để cùng nhau trưởng thành trong giao ước này không. Đời sống hôn nhân là hoa hồng, nhưng hoa hồng thì luôn có gai. Mong rằng ai sống đời hôn nhân, sẽ đủ yêu thương và bao dung để cùng nhổ gai cho nhau. Trung tín với giao ước, sẽ cho người ta đủ thời gian và không gian để nhổ gai.
Trong một cuốn sách cũ của ba mình có bài thơ này của nhà thơ Tú Mỡ (Hồ Trọng Hiếu):
“Lấy vợ không nên lấy vợ nhiều
Một bà thôi cũng đủ thương yêu
Ai về nhắn nhủ phường tham thịt
Cả lẽ làm chi, tổ ỷ eo…”
Mong cho mỗi người lớn lên với một mái nhà trong tim, và với những ai đã không cảm nếm được mái gia đình này, xin Chúa bù đắp cho họ bằng tình thân, tình bạn, tình người.
-Vi,aci-