Để bước vào đời và tìm chỗ đứng trong xã hội, người trẻ phải chuẩn bị cho mình đủ thứ bằng cấp. Hết tuổi học sinh là hành trình săn tìm tấm bằng cử nhân, rồi đến chứng chỉ ngoại ngữ, tin học, lo lắng học các khóa kỹ năng chuyên môn, … Những người muốn tiến xa hơn nữa lại tiếp tục học thạc sĩ, tiến sĩ và tích lũy thêm thật nhiều chứng nhận để khẳng định năng lực bản thân.
Với dòng chảy của xã hội nhiều người cũng đặt câu hỏi: “Vậy đi vào dòng thì cần bằng gì?” Thực mà nói đa phần các hội dòng ngày nay ưu tiên nhận những người đã có một chuyên môn nào đó. Nếu có bạn trẻ nào vừa tốt nghiệp lớp 12, các dòng thường khuyên nên tiếp tục học một ngành nghề trước khi chính thức bước vào đời sống tu trì.
Ở quê mình trước đây ai có định hướng đi tu thì mới đi học cấp 3, nếu không thì hết lớp 9 là nghỉ. Còn bây giờ, điều kiện khá hơn nên bạn nào có định hướng đi tu mới học đại học, cao đẳng; còn không là học xong lớp 12 có được bằng cấp 3 rồi đi học “tiếng” – ngoại ngữ Hàn, Nhật, Đức, Anh, … để đi du học hoặc xuất khẩu lao động.
Thế nhưng, bước đi tới lúc này, sống ở nhiều cộng đoàn, dù thời gian đời tu cũng chưa quá lâu, chưa đủ dài nhưng cũng đủ để cảm, để nghiệm ra một điều: Bằng cấp cần đó nhưng mà không phải là điều kiện đủ. Có một thứ “bằng” không dấu mộc, không văn bản, không chữ ký xác nhận, không cần người thẩm quyền cấp phát; thế nhưng chính nó lại cho thấy được chất lượng và sự tròn đầy trong đời tu của chính đương sự đó.
Ngày trước thời gian đầu tìm hiểu ơn gọi, lớp chúng mình có đủ thành phần: người đã từng học thạc sĩ, có người đã đi du học, đi làm, người mới tốt nghiệp đại học, cao đẳng, người chỉ vừa xong 12; có người là người nhạc sĩ, người học kế toán, người giáo viên, người công nhân may … đại loại là đủ thứ cấp độ và mỗi người mang theo một hành trang rất khác nhau. Nhưng khi bước vào nhà dòng, những tấm bằng mà mỗi người đã sở hữu dường như không tạo nên bất cứ sự khác biệt nào.
Công tác xoay tua công bằng: ai cũng làm khu vệ sinh, chà bồn cầu, hốt phân chó, quét sân, nấu ăn, lau nhà, chăm cây…. Dù là thạc sĩ, cử nhân hay tốt nghiệp trung học phổ thông, tất cả cũng cùng nhau học cách gấp chăn mền, dọn dường, cách quét nhà, cách nói năng, chào hỏi. Không có luật trừ cho bất cứ ai.
Cuộc sống tu có những điều lạ lắm, Những thứ chưa biết, chưa từng thì thường xuyên được phân công. Mình – một đứa năng khiếu nghệ thuật không cao, một đứa trước đó mấy khi cầm kéo cắt những bông hoa giấy hay hình nọ hình kia và cũng chưa từng biết, chưa từng cầm cậy cọ vẽ nhưng được xếp vào ban trang trí và hàng tuần ở ban cắm hoa. Còn những khả năng từng học và từng làm trước đây lại hiếm khi được dùng tới. Những tấm bằng mình có, nếu cần, sẽ được sử dụng vào những thời điểm thích hợp Chúa cần, Chúa muốn để mưu ích cho sáng danh Chúa và phục vụ sứ mạng chung. Còn trong nhịp sống hằng ngày, chẳng ai nhắc đến, cũng chẳng ai đặt nặng chuyện trước đây mình từng có bằng cấp gì. Nói thế không có nghĩa vào dòng những tài năng hay những gì mình có lại lụi tàn. Nhưng ngược lại là đằng khác. Mỗi người chúng mình không những được phát triển những điều đã có và học được nhiều “nghề” của người khác. Người không biết hỏi người đã biết và người đã biết sẵn sàng hướng dẫn tận tình cách tỉ mỉ, để chị em mình cũng có thể sở hữu những “nghề”, những tài vặt đó. Chị em vui vẻ nâng đỡ nhau, chẳng ai tự cao rằng mình học cao hơn nên phải được làm những công việc có tên tuổi, hay chỉ cho người khác thì được thu lợi bao nhiêu.
Giữa những điều rất đỗi bình thường ấy, một tấm “bằng” quan trọng hơn tất cả là “Bằng Lòng.” Chính “Bằng Lòng” trong nhịp sống tầm thường hằng ngày giúp cho người tu sống vui, sống khỏe, sống tròn đầy ngày sống của mình, chấp nhận và hạnh phúc với những việc bé nhỏ, âm thầm, không tên tuổi, cùng cống hiến hết mình những khả năng mình có. Nhờ “Bằng Lòng” mà biết bao nhiêu nhân đức được triển nở và cái đích bước theo chân Thầy Giêsu trở nên nhẹ nhàng và tươi sáng hơn.
Vì thế, nếu ai hỏi: Đời tu cần bằng gì? Có lẽ, ngoài những tấm bằng của tri thức, điều cần hơn cả vẫn là tấm bằng của trái tim – “BẰNG LÒNG”.
-Maria Ánh, aci-